Μουρίκι Κοζάνης

Απόδραση στα βουνά του Ασκίου και του Μουρικίου

Ένα βουνό κατάφυτο είναι το Μουρίκι, ανάμεσα σε δύο ψηλότερα του, το Άσκιο και το Βίτσι.

Με υψόμετρο 1.703 μ. στην κορυφή του, είναι και το Μουρίκι, μέρος της λεγόμενης Μακράς Οροσειράς της Κοζάνης, μαζί με τα όρη Βελλιά, Άσκιο, Βούρινο, η οποία διασχίζει κάθετα το νομό και χωρίζει το λεκανοπέδιο της Εορδαίας -Φλώρινας - Κοζάνης από την κοιλάδα του άνω Αλιάκμονα. Γύρω του, τα γραφικά χώρια της πρώην επαρχίας Εορδαίας, που συγκροτούν το σημερινό Δήμο Μουρικίου.

Στους πρόποδες του Μουρικίου, εκεί που συναντιούνται τα όρια των νομών Κοζάνης, Καστοριάς και Φλώρινας, απλώνεται το φημισμένο Καστανόδασος και το ιστορικό χωριό Εμπόριο, στα 730 μ. υψόμετρο.

Το Εμπόριο είναι ένα χωριό της επαρχίας Εορδαίας, έδρα του Δήμου Μουρικίου.

Είναι χτισμένο στην ανατολική πλευρά του ομώνυμου βουνού, σε ωραία γραφική τοποθεσία, σχεδόν κρυμμένο μέσα στην καστανόφυτη και πευκόφυτη βουνοπλαγιά.

Τα λίγα ακόμη σωζόμενα Μακεδονίτικα σπίτια, η γραφική πλατεία, οι στενοί δρομίσκοι με τις βρύσες και ο Ναός του Αγίου Μηνά, πολιούχου και προστάτη του χωριού, δημιουργούν στον επισκέπτη την εντύπωση ενός παλιού ιστορικού χωριού.

Διαθέστε χρόνο για μια βόλτα στο Καστανόδασος. Αιωνόβια δένδρα με τεράστιους κορμούς, κοίλους στο εσωτερικό τους, γίνονται κρυψώνες για τις χελώνες που μάλλον δείχνουν να "ευδοκιμούν" στην περιοχή.

Η διαδρομή από το Εμπόριο μέχρι τη Βλάστη, μέσα από πυκνά δάση φυλλοβόλων στην ανάβαση και αειθαλών στην κατάβαση, προσφέρει την ευκαιρία στους επισκέπτες να απολάυσουν τη φύση στο έπακρο!

Χλοερά ξέφωτα ξεχωρίζουν μες στα σκιερά δάση με τις βελανιδιές, τις καστανιές, τους κέδρους, τη μαυροπεύκη, τις οξιές και πολλά είδη δέντρων με άγριους καρπούς, όπως κρανιές, φουντουκιές, αγραπιδιές ή αγριοκερασίες. Νερά που αναβλύζουν από φυσικές πηγές ανάμεσα σε βρύα και βράχους σχηματίζουν φυσικές λεκάνες νερού, μικροί καταρράκτες λαξεύουν τις πέτρες δίνοντας τους μορφές που μόνο η ίδια η φύση μπορεί να δημιουργήσει.

Το Μουρίκι αποτελεί και βιότοπο της αρκούδας και του λύκου, είδη που απειλούνται με εξαφάνιση, ενώ στα μονοπάτια εμφανίζονται αγριογούρουνα και ζαρκάδια. Βρίσκουν επίσης καταφύγιο σπάνια πουλιά, όπως ο καστανοφάγος, ο χρυσαετός, ο φιδαετός, η γερακίνα, και το βραχοκιρκίνεζο.

Σχεδόν στην κορυφογραμμή του όρους Ασκίου υπάρχει το "καταφύγιο των Βλαστιωτών", ένας πρόσφατα ανακαινισμένος σύγχρονος ξενώνας που λειτουργεί όλο το χρόνο και προσφέρει συναρπαστική θέα.

Ένα παλιό όμορφο τσελιγκοχώρι και κεφαλοχώρι σε μια προνομιακή τοποθεσία η Bλάστη, ή Mπλάτσι όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι, ήταν κάποτε ένα από το μεγαλύτερα τσελιγκάτα των Βαλκανίων - ίσως και το μεγαλύτερο.

Aπό τότε μέχρι σήμερα, όμως, οι καιροί και τα πράγματα άλλαξαν. To χωριό είναι χτισμένο σε ένα μικρό κλειστό οροπέδιο σε υψόμετρο 1.140 ανάμεσα στα βουνά Σινιάτσικο (Άσκιο) και Mουρίκι, με έντονη βλάστηση αλλά και ορεινά λιβάδια.

Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι είναι περίπου 100. Όμως τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια τάση επιστροφής από τους Bλαστιώτες.

Aν όχι μόνιμα, για κάποιες μέρες ή εβδομάδες το χρόνο. Έτσι, τα σπίτια άρχισαν να επισκευάζονται και να αναπαλαιώνονται και τα καλοκαίρια το χωριό έχει πάνω από 2.000 κατοίκους. Θα δείτε κι εσείς αυτήν την τάση επιστροφής.

Νέοι άνθρωποι που γύρισαν στο χωριό για να μείνουν και άνοιξαν κάποιο μαγαζί. Το χωριό έχει όλα τα μαγαζιά, βέβαια όχι σε μεγάλη ποικιλία εννοείται.

Περπατήστε λοιπόν στα καλντερίμια της Ιστορίας και απολαύστε τα μοναδικά αρχοντικά που σώζονται μέχρι σήμερα.

Προσκυνήστε με ευλάβεια στις ιστορικές μονές του Αγίου Μάρκου και του Αγίου Νικολάου. Στο κέντρο του χωριού θα βρείτε δύο καφέ-μπαρ, δύο ταβέρνες, ένα παραδοσιακό καφενείο και το μπακάλικο του χωριού.

Σε απόσταση 7 χιλιομέτρων βρίσκεται η Ιερά Μονή του Αγίου Παντελεήμονος, όπου το μάτι αγναντεύει τα όρη της μακεδονικής γης.

Συνεχίζοντας από την Βλάστη φτάνετε στο Σισάνι, γνωστό για τα εξαιρετικής ποιότητας φασόλια που παράγονται εκεί.

Για τους φίλους όμως της βυζαντινής ιστορίας, το Σισάνι επιφυλάσσει εκπλήξεις που πάνε πίσω στον 11ο αιώνα, στην εποχή που ήταν η έδρα της επισκοπής Σισανίου, με δικαιοδοσία στη σημερινή επαρχία Βοΐου.

Τα ανασκαφικά ευρήματα πιστοποιούν την ύπαρξη σημαντικού θρησκευτικού κέντρου, με τον πολυτελή σταυρόσχημο ναό με τρούλο, μεγέθους 36,5 x 23 μέτρα, που εντάσσεται στη σειρά των μεγάλων επισκοπικών ναών που κτίστηκαν στο χώρο της Μακεδονίας τον 11ο αιώνα.

Δίπλα ακριβώς στα ερείπια του βυζαντινού ναού, βρίσκεται η μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου που κτίστηκε το 1662, οπότε και αγιογραφήθηκε ο ναός με πρωτότυπες τοιχογραφίες, από άγνωστο αγιογράφο. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν οι τέσσερις μαρμάρινες κολόνες που στηρίζουν την Αγία Τράπεζα του ναού και είναι όλες διαφορετικές μεταξύ τους.

Στο Σισάνι λειτουργούν ακόμα "νεροτριβές" για την επεξεργασία μάλλινων υφαντών, χρησιμοποιώντας τη δύναμη της πτώσης του νερού που προέρχεται από το Μύριχο, έναν από τους παραποτάμους του Αλιάκμονα.

Μετά το Σισάνι συναντάμε την Εράτυρα, γνωστή για τους πολλούς μεταβυζαντινούς ναούς της και τα αρχοντικά της που είναι χτισμένα σύμφωνα με τη λαϊκή παραδοσιακή αρχιτεκτονική της περιοχής. Ήταν κεφαλοχώρι από το 16ο αιώνα και διατηρεί ζωντανή την πλούσια πολιτιστική της παράδοση.

Πόλο έλξης των επισκεπτών αποτελούν τα κοσμικά κτίρια και οι 23 ναοί που σώζονται από το 18ο αιώνα, ιδιαίτερα ο ναός του Αγίου Γεωργίου (1844), με το μοναδικό κοίλο ξυλόγλυπτο τέμπλο στο ιερό του και τις παλιές αγιογραφίες.

Σε απόσταση 14 χιλιόμετρα από την Εράτυρα το χωριό Νάματα είναι πανέμορφο, χτισμένο σε υψόμετρο 1240 μ. στους πρόποδες του όρους Ασκίου είναι το ορεινότερο χωριό του νομού Κοζάνης.

Χτίστηκε τα χρόνια της Τουρκοκρατίας στις αρχές του 17ου αι. από Βλάχους πρόσφυγες που καταδιώχθηκαν από τους Τούρκους.

Από την πρώτη στιγμή η πλούσια φύση και τα άφθονα νερά των πηγών στα οποία οφείλει και το όνομά του, εντυπωσιάζουν τον κάθε επισκέπτη.

Προσφέρεται ιδιαίτερα για ορειβασία, αφού αποτελεί το ιδανικό ορμητήριο για ανάβαση στο όρος Άσκιο, πεζοπορία καθώς και άλλου είδους άσκηση, όπως ποδήλατο βουνού στους γύρω δασικούς δρόμους.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπατητικές διαδρομές προς τον Άγιο Μάρκο (κορυφή Σινιάτσικου στα 2.111 μ.) και στο σπήλαιο του Αϊ-Λια, με τους υπέροχους σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

 
Πηγή: xenios-dias.gr